„Lalka” Bolesław Prus
Główny bohater powieści, Stanisław Wokulski, jest doskonałym przykładem człowieka zmagającego się z presją otoczenia. Jako przedsiębiorca i były powstaniec styczniowy, Wokulski stara się znaleźć swoje miejsce w społeczeństwie, które nie zawsze jest gotowe zaakceptować jego ambicje i innowacyjne podejście do biznesu. Jego miłość do Izabeli Łęckiej jest również naznaczona presją społeczną – Wokulski, będąc człowiekiem z niższej warstwy społecznej, musi zmierzyć się z uprzedzeniami arystokracji, do której należy Izabela. Izabela Łęcka, z kolei, jest postacią, która ulega presji otoczenia w sposób bardziej bierny. Wychowana w duchu arystokratycznych wartości, Izabela jest zmuszona do przestrzegania surowych norm społecznych, które ograniczają jej wolność wyboru. Jej relacje z mężczyznami, w tym z Wokulskim, są determinowane przez oczekiwania rodziny i społeczeństwa, co prowadzi do jej wewnętrznego konfliktu i braku autentyczności w działaniach. Prus w “Lalce” ukazuje, że presja otoczenia może prowadzić do tragicznych konsekwencji. Bohaterowie, próbując sprostać oczekiwaniom społecznym, często rezygnują z własnych marzeń i pragnień, co prowadzi do ich wewnętrznego rozdarcia i poczucia niespełnienia.