Wiersze Jana Kasprowicza – o autorze, opracowanie, matura
Twórczość Jana Kasprowicza:
- naturalizm – pierwszy okres twórczości. Ukazywanie nędzy, życia chłopów, tematyka społeczna
- symbolizm – drugi okres twórczości. Psychologia jednostki, nastrojowość, katastrofizm.
- klasycyzm – trzeci okres twórczości. Po kryzysie światopoglądowym autora. Dominuje równowaga, odnalezienie spokoju w obserwacji natury.
Z chałupy (Sonet I)
Podmiot zwraca się do nędznych wiejskich chat, wspomina krajobraz rodzinnych stron i biedę tam panującą, dzięki zastosowaniu technik naturalistycznych wiernie portretuje tą wieś.
Krzak dzikiej róży w Ciemnych Smreczynach
Autor opisuje przyrodę w duchu impresjonizmu i symbolizmu. Obrazy natury oddają nastrój podmiotu. W krzaku dzikiej róży autor przeciwstawia postawy artysty i społecznika.
Dies irae
Podmiot przedstawia apokaliptyczną wizję dnia gniewu bożego. Dies irae to hymn śpiewany podczas mszy żałobnej. Pierwszy wiersz to dokładnie tłumaczenie tej średniowiecznej pieśni.
Podmiot przyjmuje wobec Boga różne postawy – bunt, błaganie o litość.
Człowiek jest skazany na cierpienie i zagładę. Podmiot prezentuje katastrofizm przełomu wieku.
W utworze występuje charakterystyczne stawienie w opozycji flistra i artysty.
Artysta jest przedstawiany jako kapłan sztuki, natchniony przez Boga. Jest dręczony przez samotność i niezrozumienie jego sztuki.
Przedstawiono koncepcję sztuki dla sztuki, która dla artysty to bezinteresowna działalność i najwyższa wartość godna każdego poświęcenia.
Księga ubogich (wiersz Witajcie kochane góry…)
Podmiot zwraca się do ukochanych przez niego gór. Idealizuje przyrodę i egzystencję prostych ludzi, krytykuje również miejski styl życia. Utwór ma budowę klamrową.
Wiersze Jana Kasprowicza możesz wykorzystać w pracach dotyczących:
- katastrofizmu
- naturalizmu
- impresjonizmu
- symbolizmu
- awans społeczny
- obraz wsi
- motyw Boga, szatana, buntu przeciwko Bogu
Konteksty, jakie możesz użyć w nawiązaniu do wierszy Jana Kasprowicza
- „Dziady cz. III” Adam Mickiewicz – bunt prometejski przeciw stwórcy