Nazwa odnosi się do niezwykłości, malowniczości i rycerskiej miłości w sztuce.
W Polsce za początek pozytywizmu uznaje się wydanie Ballad i romansów Adama Mickiewicza w 1822 r. Za koniec wybuch powstania styczniowego w 1863 r.
W Europie za początek uznaje się rewolucję francuską (1789 r.) za koniec Wiosnę Ludów (1848-9).
Irracjonalizm
Odrzucenie wiary w rozum i kierowanie się intuicją, uczuciami. Krytyka racjonalizmu.
Indywidualizm
Twórcy wprowadzili kult indywidualnej, wybitnej jednostki, niezrozumiałej przez świat.
Naród
Dla twórców ważna była wspólnota narodowa.
Orientalizm
Twórcy czerpali z dorobku Wschodu.
Historyzm
Romantycy stawiali pytania o sens historii, znaczenie wolności.
Natura
Twórcy często pojmowali naturę jako organiczną całość, stworzenie boskie.
Ludowość
Romantycy czerpali z wierzeń ludowych.
Heglizm – Hegel
Dzieje świata są kierowane przez ducha dziejów. Postęp polega na przyroście samowiedzy i rozszerzaniu sfery wolności.
Mesjanizm romantyczny
Nawiązanie do mesjanizmu Chrystusa. Polacy dzięki męczeństwu przyniosą wolność wszystkim ludom.
- fantastyczna
- nastrojowa
- inspiracje orientalne
- inspiracje naturą
- dzieło jest efektem wyobraźni
- synkretyzm
- historyzm
Poeta wieszcz
- kocha swój naród
- prorok
- przywódca narodu
Nieszczęśliwy kochanek
- samotnik
- buntuje się przeciwko konwenansom społecznym
Szaleniec
- obłąkany
- obcuje z duchami
Buntownik
- buntuje się przeciw Bogu
- oczekuje zemsty
Spiskowiec
- jest gotów poświęcić życie za ojczyznę
- rezygnuje z miłości dla ojczyzny
- musi ukrywać swoje zamiary
Nieszczęśliwa miłość
Poruszano tematykę nieszczęśliwej miłości. Romantyczna miłość prowadzi do katastrofy, jednak jest najlepszą rzeczą jaka może przydarzyć się człowiekowi.
Młodość
W romantyzmie młodość ma pozytywne zabarwienie, jest często cechą wielu bohaterów.
Naród
Literatura pokazuje dzieje narodu i jego obywateli. Zwykły lud jest źródłem praw moralnych.
Świat duchów
Rozwijała się literatura grozy, często pojawiały się zjawy i upiory.
Bunt
Bunt przeciwko światu i stwórcy prometeizm. Romantyczny bohaterowie często buntowali się przeciwko niesprawiedliwości społecznej.
Cechy sztuki:
- dynamiczna
- tematyka historyczna, średniowieczna
- pejzaże
- fascynacja wschodem, baśniami, ludowością
- elementy grozy
