Część I

4 kwietnia 1984 roku Winston Smith, mieszkaniec Londynu wraca do domu z pracy w Ministerstwie Prawdy. Wszędzie czuł na sobie wzrok Wielkiego Brata, który spoglądał na niego z licznych plakatów. Mieszkanie Smitha było podglądane z teleekranu. Ludzie każdym gestem lub spojrzeniem mogli ujawnić myślozbrodnię, czyli niechęć do systemu w którym żyją. Winston Zaczyna pisać pamiętnik opowiadający o życiu w Pasie Startowym 1 (kiedyś Anglia lub Wielka Brytania).

Bohater rozmyśla o nowomowie, czyli nazwach i wyrazach tworzonych w Oceanii. Ministerstwo Prawdy (Miniprawd) zajmowało się propagandą. Ministerstwo Obfitości (Miniobdi) stało w sprzeczności do głodu panującego w Oceanii. Ministerstwo Pokoju (Minipax) zajmowało się wojną. Ministerstwo Miłości (Minimiło) zajmowało się torturami i unicestwianiem przeciwników reżimu. 

Winston rozmyśla nad hasłami: „wojna to pokój” „wolność to niewola” „ignorancja to siła”. Postanawia swoje przemyślenia spisać w pamiętniku, mógł to robić tylko w jednym miejscu – we wnęce skąd nie dosięgał wzrok Wielkiego Brata. Obawiał się poniesienia konsekwencji. Do Winstona puka pani Parson, która prosi o przetkanie zlewu. Dzieci państwa Parsonów są wychowane w duchu systemu – nie mogą się doczekać publicznych egzekucji, są donosicielami. Synek Parsonów w ramach rzekomej zabawy strzela bohaterowi w kark z procy. Sama Pani Parson boi się własnych dzieci.

Smith zauważa niejasne dla niego zachowania podczas codziennej prelekcji – Dwóch Minut Nienawiści. Były to audycje filmowe, poświęcone wrogom ojczyzny (głównym wrogiem był Goldstein). W trakcie seansu jego koledzy z pracy wpadali w szał i byli wściekli na przedstawianych wrogów Oceanii. 

Winston w pracy koryguje fakty, aby zacierać ślady przeszłości. Winston dostrzega kłamstwa systemu. Niszczone dokumenty wrzuca do niszczarki w ścianie nazywanej Luką Pamięci.

Winston je z współpracownikami obiad i zastanawia się który pierwszy zostanie ewaporowany, czyli zabicie i wymazanie całej pamięci o ofiarze. Uważa, że pierwszym kandydatem może być Syme, który tworzy słowniki nowomowy. Najmniej podejrzewa o ewaporację Parsona, entuzjastę systemu. Parson zwraca się do Winstona z żądaniem dołożenia się do składki na dekorację Bloku Zwycięstwa z powodu Tygodnia Nienawiści. 

Winston wspomina wyprawę do dzielnicy proli, czyli klasy robotniczej, gdzie miał kontakt z prostytutką, w czasie jego małżeństwa z Katherine, ponieważ Katherine była zimną kobietą, która chciała go zmusić do poczęcia potomstwa dla partii. Żona odnosiła się ze wstrętem do seksualności, co miało odzwierciedlenie w polityce Ligii Antyseksualnej, popieranej przez partie. 

Winston wybiera się do dzielnicy proli w poszukiwaniu śladów przeszłości. Spotyka pana Charringtona w antykwariacie, gdzie nabył swój zeszyt. Winston pogardza ciemnotą proli i ich egzystencją. W barze spotyka staruszka i dopytuje go o szczegóły życia sprzed rewolucji. Staruszek niewiele pamięta. Winston decyduje się na wynajęcie pokoju od Charringtona, liczy że tam nie dosięgnął go oczy Wielkiego Brata. Podczas powrotu do domu zauważył, że śledzi go dziewczyna, która ostentacyjnie demonstrowała poparcie dla Wielkiego Brata podczas 2 Minut Nienawiści.

Część II

Winston pomaga tej dziewczynie, gdy się przewróciła na korytarzu. Dziewczyna podsuwa mu karteczkę z wyznaniem miłości. Smith zajmuje miejsce obok niej na stołówce, szeptem umawiają się na spotkanie. Pierwsze spotkanie nastąpiło w tłumie ludzi na ulicy.

Podczas drugiego spotkania, w lesie, dziewczyna zdradziła, że ma na imię Julia i ma 26 lat. Wyznali sobie miłość i doszło do ich zbliżenia. 

Zaczęli się spotykać regularnie w mieszkaniu wynajętym od Charringtona. Winston i Julia wiele rozmawiali. Julii nie interesował system i partia, wiedziała że to kłamstwa, ale świetnie się maskowała. Smith wyznał jej swój największy lęk – szczury.

O’Brien na korytarzu pochwalił pracę Winstona i zaproponował, że pożyczy mu najnowsze wydanie słownika Nowomowy. Bohater zrozumiał, że to pretekst do spotkania. 

Winston przypomina sobie przeszłość – gdy był mały zabrał siostrze przydział czekolady i uciekł z domu, gdy wrócił nie było ani siostry ani matki. 

Winston i Julia wybrali się do O’Briena. Byli zachwyceni jego mieszkaniem, a także tym, że może codziennie na pół godziny wyłączyć teleekran. Julia i Winston zdradzają O’Brienowi, że chcą dołączyć do Bractwa, tajnego stowarzyszenia przeciwsystemowego. Julia i Winston myśleli, że O’Brien też działa w opozycji. O’Brien obiecał Smithowi, że dostarczy mu Księgę Goldsteina, demaskującą kłamstwa systemu. 

W czasie Tygodnia Nienawiści Smith usłyszał z przemówienia, że wrogiem Oceanii nie jest już Eurazja tylko Wschódazja i to od kilku lat. Winston wszedł w posiadanie Księgi Goldsteina. Zaczął ją studiować. Przyszła do niego Julia i razem czytali księgę. Julia zasnęła. Następnego dnia rano z głośnika rozległ się głos, że ich działania były monitorowane przez Policję Myśli. Do pokoju weszli agenci z Charringtonem (tajnym funkcjonariuszem Minimiło) na czele. Julia i Winston zostali aresztowani.

Część III

Smith obudził się w pomieszczeniu w Ministerstwie Miłości. Do zbiorowej celi wszedł Parson (doniosła na niego córka za wypowiedzenie słów przeciwko Wielkiemu Bratu podczas snu). Do celi wkroczył O’Brien. Winston myślał, że również został aresztowany, w rzeczywistości był on prowokatorem. O’Brien zaczął przesłuchiwać i torturować go. Smith wyznał popełnione zbrodnie. Winston przestał walki o swoje racje i zaczął zgadzać się z systemem. 

Jednak wciąż nie pozbyto się uczucia Smitha do Julii. O’Brien kazał zaprowadzić Smitha do pokoju 101. Tam czekała na niego klatka z dwoma szczurami i maską na twarz. Winston, który boi się szczurów wyznał, że woli, żeby zrobiono to Julii, a nie jemu. W ten sposób jego osobowość została całkowicie zatracona. 

Smith wyszedł z więzienia, otrzymał mało odpowiedzialną pracę. Przesiadywał w kawiarni Pod Kasztanem. Smith zobaczył Julię przechodzącą ulicą, porozmawiali ze sobą, Winston przyznał się do zdrady, Julia zrobiła to samo. Smith wrócił do kawiarni, spojrzał na plakat Wielkiego Brata i wyznał miłość do niego. 

Rok 1984 przedstawia budowę państwa totalitarnego opartego na kulcie jednostki – osoby wszechmocnego Wielkiego Brata. Ponadto władza jest skupiona w wąskim kręgu zaufanych ludzi. Partia Wewnętrzna (2% społeczeństwa), Partia Zewnętrzna (kilkanaście procent). Reszta ludzi to prole – żyją w biedzie i ciężko pracują. Obywatele są terroryzowani przez funkcjonariuszy Policji Myśli. 

Władze wprowadzili język propagandy – nowomowę. Ma na celu zubożenie zasobów języka, aby słowa niechętnie widziane przez władze wyeliminowano z języka. Tworzy się zbitki wyrazów (np. myślozbrodnia). Ponadto odwracane są znaczenia słów co widać na przykładach istniejących ministerstw:

Ministerstwo Miłości – zajmuje się inwigilowaniem obywateli,

Ministerstwo Obfitości – tuszuje panujący w Oceanii głód,

Ministerstwo Pokoju – prowadzi nieustanne wojny,

Ministerstwo Prawdy – zajmuje się tworzeniem propagandy.

Rok 1984 został wydany w 1949 r. i był uznany za utwór futurystyczny, jednak Orwell pisał go obserwując rozwój totalitaryzmów w Europie. Rok 1984 to antyutopia – przeciwieństwo utopii. Antyutopia pokazuje idealnie zorganizowany zły świat. W powieści Orwell stosuje wymyśloną przez siebie nowomowę, czyli termin oznaczające wymyślane przez totalitaryzmy nowe słowa i język, ponieważ uważał, że przedstawiciele systemów totalitarnych potrzebują tego, aby łatwiej fałszować rzeczywistość.

Winston Smith

Główny bohater. Pracuje w Ministerstwie Prawdy, ma trzydzieści dziewięć lat. Jest zakochany w Julii.  W Ministerstwie zajmuje się fałszowaniem przeszłości. Dopuszcza się trzech wykroczeń przeciwko Wielkiemu Bratu: pisze pamiętnik, romansuje z Julią i próbuje dołączyć do Bractwa. Jego poczynania od samego początku są kontrolowane przez służby Oceanii. Przesłuchiwany i torturowany w efekcie wyrzeka się miłości do Julii na rzecz Wielkiego Brata.

Julia

Ukochana Winstona. Ma 26 lat, pracuje w Ministerstwie Prawdy. Demonstruje lojalność wobec partii, np. wykrzykując obelgi pod adresem Goldsteina, jednak w rzeczywistości jest zbuntowana przeciw partii i swoją wolność odnajduje w sferze seksualnej.

O’Brien

Agent Policji Myśli, realizuje prowokację wobec Winstona, demaskuje go, a następnie torturuje.

Charrington

Sprzedaje Winstonowi pamiętnik i wynajmuje mu i Julii pokój. Wydaje się być dobrodusznym, w rzeczywistości jest agentem Policji Myśli.

Parsonowie

Sąsiedzi Smitha z Bloku Zwycięstwa. Pan Parson jest fanatycznym zwolennikiem Partii. Pani Parson jest przerażona własnymi dziećmi. Córka Parsona donosi na swojego ojca, a ten jest dumny, że doniosło na niego jego własne dziecko.

Syme

Przyjaciel Smitha. Zajmuje się opracowywaniem słownika nowomowy. Jest entuzjastą nowomowy. Pewnego dnia znika, prawdopodobnie za sprawą służb.

Emmanuel Goldstein

„Wróg ludu”, obarczany odpowiedzialnością za niepowodzenia. Podobno był członkiem Partii, jednak ją zdradził. Nikt nigdy go nie widział, a jego Księgę napisali funkcjonariusze Policji Myśli.

Wielki Brat

Jest wodzem, jego twarz jest na wszystkich teleekranach, plakatach itp. Nikt nigdy nie widział go na żywo. Wielki Brat to legenda i mit, co nadaje mu charakter osoby boskiej. Jest otaczany czcią przez kochający go naród. Panuje wokół niego kult jednostki.

Akcja dzieje się w Londynie w 1984 r.

Rok 1984 możesz wykorzystać w pracach dotyczących:

• totalitaryzmu
• nowomowy
• antyutopii