I. Odbiór

Na zamku krzyżackim w Malborku rycerze wybierają wielkiego mistrza. Faworytem jest Wallenrod.

II. 

Z zamkowej wieży słychać głos Aldony. Halban przekonuje, że słowa o Konradzie to proroctwo. Wallenrod zostaje mistrzem. Wajdelota śpiewa pieśń o pięknej Litwince i jej oblubieńcu.

III.

Wallenrod odwleka rozpoczęcie wojny z Litwą. Litwini podchodzą pod zamek i najeżdżają wsie. Konrad wieczorami spędza czas przy wieży, przy której śpiewa Aldona, która była szczęśliwa dopóki nie przybył wędrowiec Walter, który opowiedział jej o Bogu i innym niż dostatnim życiu. Wzbudził w niej miłość. Konrad i Aldona rozmawiają o sytuacji w jakiej się znajdują.

IV. Uczta

W zamku wyprawiono ucztę. Zaproszono księcia Witołda. Wielki mistrz zachęca do częstowania się trunkami, domaga się pieśni. Zgłasza się Halban, który w przemowie do Niemców mówi o ich okrucieństwie i zdrajcach. Mimo protestów Wallenrod zgadza się na wykonanie pieśni.

Pieśń wajdeloty

Halban w swojej piśni śpiewa o powietrzu przybierającym kształt dziewicy z czerwoną chustą, której pojawienie się oznacza chorobę. Jednak późniejszymi zwiastunami zguby dla Litwy były Krzyżacy. Pieśń jest zapowiedzią dalszej opowieści.

Powieść wajdeloty

Halban opowiada historię Wallenroda. Litwini po zwycięskiej bitwie z Krzyżakami wracają do Kowna, wśród nich są pojmani wrogowie, jeden z nich to Walter Alf, którego wychował mistrz krzyżacki Winrych. Wajdelota rozbudzał w Walterze chęć zemsty. Kiedy w czasie pierwszej bitwy usłyszał ojczysty język, uciekł z szeregów krzyżackich. Znalazł się na dworze Kiejstuta. W Walterze zakochała się Aldona, pobrali się, ale nie mogli ze sobą być długo, ponieważ Litwie groził zakon. Walter wiedział, że Litwini poniosą klęskę. Po bitwie pod Rudawą odbyła się narada. Walter postanawia opuścić żonę i doprowadzić do zniszczenia zakonu. 

Ballada Alpuhara

Wallenrod chce sam dokończyć historię, jednak zmienia zdanie i śpiewa balladę Alpuhara. Konrad kończy pieśń i szydzi z Witołda,  kończąc pieśń, że dziś zdrajca przychodzi do wroga sprzedać swój lud. Zgromadzeni zastanawiają się nad sensem pieśni i zachowaniem mistrza.

V. Wojna

Krzyżacy naciągają na Litwę i Witołda, który po uczcie wycofał się z sojuszu. Wallenrod nie może już unikać wojny. Zimą powraca do Malborka z garstką Krzyżaków. Podejmuje działania, aby zakon poniósł klęskę. Konrad zostaje uznany za zdrajcę i uwięziony. Gdy Krzyżacy dowiedzieli się o jego rozmowach z pustelnicą i Witołdem skazali go na śmierć.

VI. Pożegnanie

Konrad informuje Aldonę o zniszczeniu zakonu. Namawia ją do powrotu do domu. Aldona jest świadoma upływu czasu i wie, że nie mogliby wieść wspólnie szczęśliwego życia. Kiedy strażnicy przychodzą wykonać egzekucję Wallenrod wypija truciznę. Halban odmawia samobójstwa, chce pieśnią sławić czyny Wallenroda. Z pobliskiej wieży dobiega krzyk zwiastujący śmierć Aldony.

Utwór opisuje działania Konrada, który dla dobra ojczyzny poświęca życie prywatne.

Konrad postępuje zgodnie z zasadami makiawelizmu – cel uświęca środki. Jednak poczucie, że nie postępuje zgodnie z kodeksem rycerskim sprawia, że jego dusza czuje się wyniszczona – w polskiej literaturze ta postawa nazywa się wallendrodyzmem. 

Konrad jest bohaterem bajronicznym – zbuntowany wobec świata samotnik. Nie potrafi zapanować nad emocjami. Jego działania są powodowane pragnieniem dobra dla ojczyzny. 

Konrad Wallenrod powstał pod wpływem nieudanego powstania dekabrystów, wtedy Adam Mickiewicz zrozumiał, że konfrontacja z Rosją ma marne szansę na powodzenie, dlatego należy walczyć spiskując. 

Konrad Wallenrod to powieść poetycka, która cechuje się:

• synkretyzmem
• luźną fabułą
• subiektywnym narratorem
• mrocznym bohaterem

Konrad Wallenrod (Walter Alf)

Główny bohater, bohater tragiczny – musi wybrać między honorem rycerza, a dobrem ojczyzny. Gotów do poświęceń dla kraju – rezygnuje z osobistego szczęścia (miłości).

Aldona

Litwinka, córka Kiejstuta. Gdy Walter Alf ją opuszcza zostaje pustelnicą. 

Halban 

Litewski wajdelota, opiekun Waltera Alfy. Rozbudza w Konradzie miłość do Litwy.

Winrych con Kniprode

Mistrz zakonu krzyżackiego, wychowywał Waltera Alfę.

Książe Witold

Sojusznik zakonu, zdrajca Litwy. Pod wpływem pieśni Wajdeloty zrywa układ z zakonem i wraca na Litwę by bronić ojczyzny.

Akcja dzieje się pod koniec XIV w. w Malborku. 

Konrada Wallenroda możesz wykorzystać w pracach dotyczących:

• rycerza
• walki o wolność
• poświęcenia 
• wallenrodyzmu
• makiawelizmu
• buntu