Jak literatura antyczna przedstawia tragizm ludzkiego losu? Omów zagadnienie na podstawie Antygony Sofoklesa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Człowiek musi mierzyć się z nieznanym mu losem i jego przeciwnościami, na które nie ma najmniejszego wpływu.
Teza: Literatura antyczna ukazuje tragizm ludzkiego losu jako konieczność dokonywania wyborów między równorzędnymi racjami, co zawsze kończy się tragedią.
Antygona jest bohaterką obciążoną tragicznym losem. Bracia Antygony – Eteokles i Polinejkes walczyli o władzę nad Tebami. Bracia zginęli w pojedynku. Władzę przejął Kreon, który nakazał godnie pochować Eteoklesa, zaś ciało Polinejkesa porzucić, ponieważ atakował miasto z zewnątrz. Antygona nie akceptuje zakazu wydanego przez Kreona i decyduje się godnie pochować Polinejkesa. Antygona za swój czyn została skazana. Tragizm Antygony polega na tym, że chowając Polinejkesa wiedziała, że zostanie stracona. Co więcej nawet gdyby zdecydowała się nie pochować Polinejkesa to nie żyłaby szczęśliwie, ze względu na poczucie zdrady wobec własnego brata. Los zesłał Antygonie cierpienie, a ona nie mogła od niego uciec w żaden sposób.
Mit o rodzie Labdakidów
Lajos, który złamał prawo boskie, usłyszał od wyroczni, że jego nowo narodzony syn zabije go i ożeni się z własną matką. Lajos łudził się, że oszuka przeznaczenie i wywiózł syna do gór, aby tam umarło. Jednak Pasterz oddał dziecko pod wychowanie króla Koryntu. Edyt wychował się tam, a gdy dorósł poszedł do wyroczni i również usłyszał, że zabije swojego ojca i poślubi matkę. Aby uniknąć przeznaczenie uciekł z Koryntu do Teb. Po drodze zabił nieznanego mężczyznę, był to jego ojciec. W Tebach odgadł zagadkę Sfinksa i ożenił się z Jokastą – jego matką. Mit o rodzie Labdakidów udowadnia, że przed przeznaczeniem nie da się uciec.
Mit o Syzyfie. Również ukazuje niemożliwość ucieczki przed przeznaczeniem. Syzyfowi kilkukrotnie udawało się uciec od kary, jednak ostatecznie nie udało mu się to i został skazany na wieczną pracę.
Tragizm ludzkiego losu w literaturze antycznej polega na niemożności ucieczki przed tym, często okrutnym, losem. Człowiek zgodnie z motywem theatrum mundi jest tylko aktorem, który w życiu odgrywa napisany mu przez kogoś scenariusz, może podejmować jakieś decyzje, ale ostatecznie i tak nie ma większego wpływu na swój los.