Wiersz Upiór

Wiersz przedstawia postać samobójcy, który raz w roku opuszcza grób, co jest karą za samobójstwo. Samobójca co roku szuka swojej ukochanej i zabija się ponownie.

Motto

Zawiera cytat z Hamleta:

„Są dziwy w niebie i na ziemi, o których ani się śniło waszym filozofom”.

Dramat

W kaplicy rozpoczyna się obrzęd dziadów, którym przewodzi guślarz. Guślarz zapala kądziel i wzywa dusze czyśćcowe. 

Duchy lekkie: Józio i Rózia 

Pojawiają się dzieci, które nie zaznały cierpienia na ziemi, dlatego nie mogą trafić do nieba.

Duch ciężki: Widmo złego pana

Guślarz nakazuje przygotowanie kotła z wódką, zapalając je wzywa widmo Pana. Zły Pan jest skazany na wieczny głód. Ptaki, które są duchami osób, które skrzywdził nie pozwalają mu się najeść. 

Duch pośredni: Zosia

Zosia była piękną dziewczyną, która odrzucała zaloty chłopców. Jej życie było pozbawione szczęścia, po śmierci lewituje nad ziemią. 

Tajemnicze Widmo

Pojawia się widmo o bladym obliczu. Mara patrzy na pasterkę i bez słowa wskazuje na serce, z którego spływa strumień krwi. Guślarz nie potrafi przepędzić ducha. Dopiero wyprowadzenie pasterki przed kaplicę sprawia, że Widmo rusza za nimi.

Tematem utworu jest obrzęd dziadów, poruszający problem winy i kary. 

Dziady cz. II reprezentują romantyczny światopogląd, w którym panowało przekonanie o wyższości kultury ludowej opierającej się na sercu i intuicji.

Dziady cz. II poruszają tematykę ludową, typową dla epoki romantyzmu.

Utwór jest dramatem romantycznym, który cechuje się:

• otwartą kompozycją
• tajemniczością 
• synkretyzmem
• łączeniem się świata fantastycznego i rzeczywistego

Guślarz

Kapłan i poeta, prowadzi obrzęd dziadów.

Józio i Rózia

Dzieci, które nie zaznały cierpienia, przez co nie mogą dostać się do nieba.

Widmo złego pana

Duch najcięższy, był bezlitosny za życia. Cierpi z powodu głodu i pragnienia. Każdy podany pokarm wyrywają mu ptaki, czyli dusze tych, których skrzywdził. Jest to np. kruk, zachłostany na śmierć za wyjedzenie kilku jabłek z ogrodu dziedzica; sowa, dusza kobiety, której dziedzic nie wpuścił w wigilię do domu i zamarzła na śmierć; chór ptaków nocnych, czyli wszyscy skrzywdzeni przez dziedzica.

Zosia

Piękna dziewczyna, lekceważyła uczucia zalotników. Po śmierci została zawieszona między niebem i ziemią.

Akcja dzieje się w nocy w kaplicy cmentarnej.

Dziady cz. II możesz wykorzystać w pracach dotyczących:

• winy i kary
• ludowej moralności
• fantastyki
• romantyzmu
• odkupienia za grzechy
• śmierci